Duyurular

GAZİANTEP SERBEST BÖLGESİ 31.12.2015 İŞLEM HACMİ 86.295.782 $ OLARAK GERÇEKLEŞMİŞTİR.



SERBEST BÖLGELERDEN BAŞKA BİR ÜLKEYE YAPILAN SATIŞLARIN TÜRKİYE İHRACAT KREDİ BANKASI A.Ş.'NİN KREDİ, SİGORTA VE GARANTİ HİZMETLERİNDEN YARARLANDIRILMASI HAKKINDA TEBLİĞ YAYIMLANDI



SERBEST BÖLGELER BİLGİSAYAR UYGULAMA PROGRAMINDA GİRİŞ İZİN BELGESİ VE TAŞIT PULU İLE İLGİLİ DEĞİŞİKLİKLER.



SERBEST BÖLGELERDEKİ ÜSTYAPI VE TAŞINMAZLARIN TAHSİSİ,DEVRİ,SATIŞI VE TALEBE UYGUN OLMAYAN TAŞINMAZLARA İLİŞKİN GENELGEDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR 2014/5 SAYILI GENELGE



GAZİANTEP SERBEST BÖLGESİ 31.12.2014 İŞLEM HACMİ 134.454.581 $ OLARAK GERÇEKLEŞMİŞTİR.



Yeni Teşvik Sistemi (Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar)



KULLANICI FİRMA YETKİLİLERİ TARAFINDAN MÜRACAAT YAPILDIĞI TAKTİRDE HAFTA SONU,BAYRAM VE RESMİ TATİLLERDE İŞLEMLERİN AKSATILMADAN YAPILABİLMESİ İÇİN BÖLGEDE YETERLİ PERSONEL BULUNABİLECEKTİR.



5084 SAYILI YASA SONRASI SERBEST BÖLGELER
Gaziantep Serbest Bölgesi
Gaziantep Serbest Bölgesi'nin Avantajları
Altyapı ve Teknik Donanım
Faaliyet Konuları ve Süreleri
Ruhsat Çeşitleri
Ruhsat Başvuru Prosedürü
Yürürlükteki Mevzuat
 

SERBEST BÖLGELER UYGULAMA YÖNETMELİĞİ

(10.3.1993 tarih ve 21520 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.)

BİRİNCİ KISIM

GENEL HÜKÜMLER

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, Kısaltmalar ve Tanımlar

Amaç
Madde 1- (Değişik,17.08.2002 tarih ve 24849 sayılı Resmi Gazete) Bu Yönetmeliğin amacı; Serbest Bölgelerin kurulması, yönetilmesi, işletilmesi ve 3218 sayılı Kanunun 7'nci maddesi ile oluşturulan Özel Hesabı'ın tahsilat ve harcama esasları ile bu Özel Hesaba ilişkin diğer hususları düzenlemektir.

Kapsam

Madde 2- (Değişik,17.08.2002 tarih ve 24849 sayılı Resmi Gazete)

Yönetmelik, 1'inci maddede belirtilen amaçlar;


a)
Serbest Bölgelerin yönetilmesi ve işletilmesine dair hususları,

b)
Serbest Bölgeler ile ilgili faaliyetlerin tabi olacağı esasları,

c)
Faaliyet ruhsatının verilmesi veya iptali ile kullanıcıların sınai ve ticari sicillerinin tutulmasını,

d)
Serbest bölgelere giriş, çıkış ve serbest bölgede ikamet ile ilgili hususları,

e)
Serbest bölgelerdeki çalışma esaslarını,

f)
Özel hesaba yapılacak ödemeler, gelirlerin tahsilatı ve özel ödenekten yapılacak harcamaların tabi olacağı esasları,
kapsar.
Dış Ticaret Müsteşarlığı bu kapsam dahilinde kalmak kaydıyla, Yönetmelik hükümlerinin uygulamada işlerliğini sağlamak amacıyla genelge/tebliğ çıkarabilir.

Hukuki Dayanak

Madde 3-(Değişik,17.08.2002 tarih ve 24849 sayılı Resmi Gazete) Bu Yönetmelik, 4059 sayılı Hazine Müsteşarlığı ile Dış ticaret Müsteşarlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanun ile 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu'nun 7 ve 13'üncü maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Kısaltmalar ve Tanımlar

Madde 4-(Değişik,17.08.2002 tarih ve 24849 sayılı Resmi Gazete)
Bu Yönetmelikte;

a) Bakanlık; Dış Ticaret Müsteşarlığı'nın bağlı olduğu Bakanlığı,

b)
Müsteşarlık; Dış Ticaret Müsteşarlığını,

c)
Genel Müdürlük; Serbest Bölgeler Genel Müdürlüğünü,

d)
Bölge Müdürlüğü; Serbest Bölge Müdürlüğünü,

e)
Bölge Kurucusu; Serbest bölge altyapısının yerli veya yabancı özel sektör veya kamu tarafından yapılması halinde, altyapıyı yapan kuruluşu,

f)
İşletici; Serbest bölgenin yerli veya yabancı özel sektör veya kamu tarafından işletilmesi halinde, bölgeyi işleten kuruluşu,

g)
B.K.İ.-Bölge Kurucu ve İşleticisi-; Serbest bölgenin özel sektör tarafından kurulması ve işletilmesi halinde, bölgeyi kuran ve işleten kuruluşu,

h)
Özel Hesap; Serbest bölge gelirlerinin toplandığı Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası nezdinde açılan özel hesabı,

i)
Faaliyet Ruhsatı; Serbest bölgede faaliyette bulunma ruhsatını,

j)
Açık Alan Kullanma Ruhsatı; Serbest bölgede sınırlı süreli açık alan kullanımına izin verme ruhsatını,

k)
Giriş İzin Belgesi; Serbest bölgeye Giriş İzin Belgesini,

l)
Özel İzin Belgesi; Serbest bölgeye iş görüşmesi, ziyaret ve benzerleri gibi kısa süreli girişler için verilen Özel İzin Belgesini,
m) Bölge; Bakanlar Kurulu Kararı ile yeri ve sınırları belirlenen serbest bölgeyi,

n)
Kullanıcı; Faaliyet Ruhsatı alan ve serbest bölgede belli bir işyeri bulunan gerçek veya tüzel kişiyi,

o)
Tarife; Serbest bölgede faaliyet gösteren gerçek ve tüzel kişilere verilen yer ve hizmet ücretlerini gösterir tarifeyi,

p)
Döviz; Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nca alım-satım konusu yapılan, efektif dahil yabancı paralar ile ödemeyi sağlayan her nevi hesap, belge ve vasıtaları,

r)
Kanun; 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu'nu,

s)
Yönetmelik; Serbest Bölgeler Uygulama Yönetmeliği'ni,

t)
Özel Ödenek: Maliye Bakanlığınca serbest bölgelerle ilgili harcamalarda kullanılmak üzere Müsteşarlık bütçesine aktarılan ödeneği,
ifade eder.

İKİNCİ KISIM
BÖLGE MÜDÜRLÜKLERİ VE BÖLGENİN DÜZENLENMESİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Bölge Müdürlükleri, Bölgenin Sınırları, Alt ve Üstyapı Tesisleri ve
Bunların Korunması

Bölge Müdürlüklerinin Kuruluş, Görev, Yetki ve Çalışma Esasları
Madde 5- Bölge Müdürlüklerinin kuruluş görev, yetki ve çalışma esasları Bakanlar Kurulu'nun 16.8.1985 tarihli ve 85/9801 sayılı Kararı ile düzenlenmiştir. (Hazine Müsteşarlığı ile Dış Ticaret Müsteşarlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında 4059 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği 20.12.1994 tarihinden itibaren 85/9801 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı mülga olmuştur.)

Bölgenin Sınırları
Madde 6- Bölgenin sınırları, Bakanlar Kurulu'nun ilgili Bölgenin kurulmasına ilişkin Kararnamesinde belirtilen sınırlarıdır.
Bölge ve Bölge dışındaki liman rıhtımlarına yanaşarak veya deniz yoluyla lash ve limbo yapmak suretiyle Bölgeye mal getiren ve götüren gemilerin ve deniz araçlarının, Liman Başkanlığı ve/veya Liman İşletme Müdürlüğünce belirlenen rıhtım veya yerlerde işgal ettikleri deniz alanları ile bu yerlerden malların Bölgeye getirilip götürülmesi için takip edilen yol, gümrük işlemlerinin yapılması açısından, Gümrük İdaresinin gözetiminde olması şartıyla serbest bölge kabul edilir.

Altyapı Tesisleri
Madde 7-(Değişik,17.08.2002 tarih ve 24849 sayılı Resmi Gazete)
Bölgede drenaj, kanalizasyon, arıtma tesisi, yol, su, elektrik, haberleşme tesisleri gibi altyapı tesisleriyle Bölge sınırları, kantar, kaçak eşya ambarı, giriş-çıkış kapıları ve sair bina ve tesisler, ilgili yatırımcı bakanlıklarca inşa ettirilebileceği gibi, İşletici veya B.K.İ.'ne de yaptırılabilir.
Kamuya ait liman, havaalanı ve sair tesisler dahilinde serbest bölge kurulması halinde altyapı için gerekli iş ve işlemler, Genel Müdürlük tarafından, ilgili kurum ve kuruluşlarla da gerekli koordinasyon sağlanarak ve uygun görüşleri alınarak, ihtiyaç duyulan yapı ve tesisler hizmete hazır hale getirilir.
Bölgenin B.K.İ. tarafından kurulup ve işletilmesi halinde B.K.İ., Müsteşarlık ile akdettiği "Kuruluş ve İşletme Sözleşmesi"nde belirlenen şartlar çerçevesinde; Bölge için tahsis edilen arazide faaliyetlerin yürütülmesi için çalışma üniteleri ve diğer kapalı işyeri inşaatını ve Bölgedeki altyapı ile bu altyapının Bölge dışındaki altyapıyla bütünleşmesini sağlayacak inşaatları faaliyet ruhsatının verilmesinden itibaren sözleşmesinde belirtilen süre içinde tamamlamakla, Bölgeyi yurtiçinde ve yurtdışında tanıtmakla, işyeri talebinde bulunan müteşebbislere kapalı işyerlerini kiralamakla, Bölge özel arazi üzerinde kurulduğu takdirde talep halinde satmakla, satılan açık arazilerin altyapısını arazi bedelleri tahsil olununcaya kadar inşa etmekle, arazilerde Kullanıcı binalarının yaptırılmasını takip etmekle ve Bölgenin kuruluş ve işletmesi ile ilgili diğer işleri tamamlamakla, yükümlüdür.

Üstyapı Tesisleri
Madde 8 ( Değişik; 27.03.2001 tarih ve 24355 sayılı Resmi Gazete)
Bölge için tahsis edilen Hazineye veya mülkiyeti bir kamu kuruluşuna ait arazi Genel Müdürlük tarafından üzerine üst yapı yapılmak üzere İşletici veya B.K.İ.'ne bir sözleşme ile tamamen veya kısmen kiralanabileceği gibi, faaliyet ruhsatı verilmesi uygun bulunan gerçek veya tüzel kişilere de bir sözleşme ile kiralanabilir.
Bölgedeki bina ve tesisler; işletici veya B.K.İ.'nin yanında, kullanıcılar tarafından da yaptırılabilir. Söz konusu bina ve tesisler diğer kullanıcılara kiraya verilebilir, devredilebilir veya mülkiyeti B.K.İ. ya da kullanıcılara ait olması durumunda satılabilir.
İnşaat aşamasındaki tüm onay ve denetim işleri Bölge Müdürlüğü tarafından yapılır. Söz konusu onay ve kontrollük hizmetleri Bölge Müdürlüğünce B.K.İ.'ne de yaptırılabilir. Ancak, özellik arz eden tesislerin inşaat projeleri Genel Müdürlük tarafından onaylanır.
Faaliyet ruhsatı verilmesi uygun görülenler, İşletici veya B.K.İ. ile kira veya satış sözleşmesi yaparlar, Bölge Müdürlüğünce onaylanan bu sözleşmeyi müteakiben Genel Müdürlükçe faaliyet ruhsatı düzenlendikten sonra, bölgede yatırım faaliyetine başlayabilirler. Bina veya tesis yaptıracak kullanıcılar, projelerini hazırlayıp üst yapı taahhütlerini yerine getirdikten sonra "İskan Ruhsatı" almak üzere Bölge Müdürlüğüne başvururlar. İskan ruhsatının verilmesiyle yatırım aşaması tamamlanarak işletme dönemine geçilmiş olur.
Faaliyet ruhsatı müracaat formunda belirtilen proje ve inşaatın, belirtilen süreler içerisinde tamamlanması gerekir. Bu süreler faaliyet ruhsatında belirtilen işletme süresine ilave edilir. Ancak, proje ve inşaatın kabul edilebilir zorunlu nedenlerle süresi içerisinde tamamlanamaması halinde 54 üncü madde hükmüne istinaden ek süre verilebilir. Ek süreler faaliyet ruhsatı süresine ilave edilmez.
Kullanıcılar, kiralanan veya satın alınan arazide inşa edilecek bina veya tesisin inşaatı tamamlanmadan (iskan ruhsatı almadan) Bölge Müdürlüğünden "Geçici İskan Ruhsatı" alarak binalarında veya kiraladıkları bir başka işyerinde ticari faaliyete başlayabilirler. Bu takdirde geçici iskan ruhsatı aldıkları veya kapalı alan kiraladıkları tarihte işletme dönemi başlamış kabul edilir.
Açık alan kiralanarak yapılan üst yapılar ilk kullanıcıya tanınan faaliyet ruhsatı süresini aşmamak kaydıyla Genel Müdürlüğün uygun göreceği diğer bir kullanıcıya devredilebilir.
Arazisi Hazineye ait serbest bölgelerde İşletici, B.K.İ. ve kullanıcılar tarafından inşa ettirilen bina ve tesisler, faaliyet ruhsatı süresinin sona ermesi veya faaliyet ruhsatının iptali halinde Hazineye intikal eder. Söz konusu bina ve tesislerin kullanılır halde devredilmesi esastır. İşletici/B.K.İ. ile Bölge Müdürlüğü bu hususta gerekli tedbirleri birlikte alırlar.
Arazisi özel mülkiyete ait serbest bölgelerde, kiraladığı arazi üzerinde bina ve tesis yaptıran kullanıcıların faaliyet ruhsat sürelerinin bitiminde, arazi kira sözleşmesinde üst yapıların devri için belirtilen süreyi aşmamak kaydıyla adlarına yeni bir ruhsat düzenlenebilir. Kira sözleşmesinde belirtilen bu sürenin sona ermesi halinde inşa ettirilen bina ve tesisler B.K.İ.'ye intikal eder. Bu kullanıcılar, faaliyet ruhsatı süresi içinde faaliyetlerine son vermeleri veya faaliyet ruhsatlarının iptali halinde bina ve tesislerinin kullanım hakkını sözleşme süresi sonuna kadar Genel Müdürlüğün uygun göreceği bir gerçek veya tüzel kişiye devredebilirler. Aksi takdirde, bina ve tesisler B.K.İ.'ye intikal eder.
Arazisi özel mülkiyete ait serbest bölgelerde satın aldığı arazide yaptırdığı işyerinde faaliyette bulunan kullanıcılar, faaliyet ruhsat sürelerinin bitiminde yeni bir faaliyet ruhsatı alabilirler. Bu kullanıcılar, faaliyetlerine son verilmesi veya faaliyet ruhsatlarının iptal edilmesi halinde arazileri ile üzerindeki bina ve tesislerini Genel Müdürlüğün uygun göreceği diğer bir gerçek veya tüzel kişiye satabilirler.
Bölgede inşa edilecek üst yapıların tabi olacağı yapı ve inşa esasları her bölge için Genel Müdürlükçe belirlenir. Bölge faaliyete geçmeden önce inşa edilecek üst yapılara ilişkin projeler Genel Müdürlükçe onaylanır.

Yapı ve Tesislerin Korunması

Madde 9- Bölge Müdürleri, Bölgenin alt ve üstyapı tesisleri ile sınırlarının korunması ve değişikliklerin devamlı gözetim ve denetimi altında yapılmasını ve teslim alınmasını sağlamakla yükümlüdürler. Kullanıcıların tasarrufta bulundukları yer ve tesislerin kullanılır halde geri teslim edilmesi ve gerekiyorsa eski durumuna getirilmeleri maksadıyla Bölge Müdürlüğü tarafından belirlenecek olan tazminatın tahsili için İşletici veya B.K.İ. ile Bölge Müdürlüğü gerekli tedbirleri birlikte alırlar.

SERBEST BÖLGELERDE GERÇEKLEŞTİRİLEN FAALİYETLERİN VERGİ KANUNLARI KARŞISINDAKİ DURUMU

a) Belge ve Kayıt Düzeni

Bilindiği üzere, Serbest Bölgeler Uygulama Yönetmeliği'nin 23. maddesine göre, kanunen tutulmak zorunda olan defterlerin Türkçe düzenlenmesi, Bölge Müdürlükleri ile Genel Müdürlükçe yetkili kılınan merci ve görevlilerce talep edilecek bilgi ve belgelerin zamanında verilmesi ve her türlü defter, belge ve diğer gerekli dökümanın bu merci ve görevlilerin kontrolüne açık bulundurulması zorunludur. Düzenlenecek defter ve belgelerde, bölge dışındaki faaliyetlere ilişkin işlemlere yer verilmeyecektir. Fatura ve ticari defterler hesap döneminden önce Bölge Müdürlüğü'ne onaylatıldıktan sonra kullanılabilecektir.

5084 sayılı Kanun ile, kullanıcıların tutmak zorunda oldukları defterler ile düzenleyecekleri belgelere ilişkin olarak, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun hükümlerine bağımlı olmaksızın, Maliye Bakanlığı'na düzenleme yapma yetkisi verilmiştir. Serbest Bölgeler Kanunu'nda yapılan düzenlemelerin sonucunda, bölgede vergi kanunlarının uygulanması mümkün hale geldiğinden, buradaki işlemlerin Vergi Usul Kanunu hükümlerine tabi olması gerektiği sonucuna ulaşılabilmektedir. Ancak, Maliye Bakanlığı'nca konu ile ilgili bir düzenlemenin yapılacağı tarihe kadar, halen uygulanmakta olan ve yukarıda belirtilen esaslara göre işlem yapılmasının mümkün olması gerektiği kanaatindeyiz. Bu nedenle, Maliye Bakanlığı'nın konu ile ilgili ivedi olarak düzenleme yapması gerektiğine inanıyoruz.

Diğer taraftan, serbest bölgelerde şube statüsünde faaliyette bulunanlar dışındaki mükelleflerin, bu bölgelerde vergi mevzuatına ait hükümlerin uygulanmaması gerekçesi ile vergi dairesine mükellefiyet tesis ettirmedikleri bilinmektedir. 5084 Sayılı Kanun sonrası, serbest bölgelerde vergi, resim ve harç mevzuatına ilişkin hükümlerin uygulanabilir hale gelmesi nedeniyle burada faaliyette bulunan tüm mükelleflerin vergi mükellefiyetlerinin tesis edilmesi gerekmektedir.

 

b) Gelir ve Kurumlar Vergisi

Bilindiği üzere, 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu'nun 6. maddesinde yer alan "vergi resim ve harç mükellefiyetlerine ait mevzuat hükümlerinin uygulanmamasına'' ilişkin hüküm gereği, serbest bölge faaliyetlerinden elde edilen kazançlar gelir ve kurumlar vergisinden istisna edilmekte idi. 5084 Sayılı Kanun ile bu uygulamaya son verilmiş olup, 06.02.2004 tarihinden itibaren serbest bölgelerde faaliyete başlayacak olan gerçek ve tüzel kişiler, gelir veya kurumlar vergisi mükellefi olacaklardır.

Ancak, değişikliğin yapıldığı 06.02.2004 tarihi itibarıyla bu bölgelerde faaliyette bulunanların gerçekleştirdikleri faaliyetleri dolayısıyla elde ettikleri kazançları, 06.02.2004 tarihi itibarıyla mevcut olan faaliyet ruhsatlarında belirtilen süre ile sınırlı olmak üzere gelir veya kurumlar vergisinden istisna edilmiştir. Bir başka ifade ile, 06.02.2004 tarihinden sonra serbest bölgelerde faaliyete başlayan mükelleflerin kazançları ile 06.02.2004 tarihi itibarı ile faaliyet ruhsatı bulunanların bu ruhsatlarının süresinin tamamlanmasından sonra elde edecekleri kazançlar, gelir veya kurumlar vergisine tabi olacaktır.

Diğer taraftan, serbest bölgelerde halen üretim faaliyetinde bulunan yada 06.02.2004 tarihinden sonra ruhsat alarak üretim faaliyetine başlayacak gelir veya kurumlar vergisi mükelleflerinin bu bölgelerde imal ettikleri ürünlerin satışından elde ettikleri kazançları, Türkiye'nin Avrupa Birliğine tam üyeliğin gerçekleştiği tarihi içeren yıllık vergileme döneminin sonuna kadar gelir veya kurumlar vergisinden istisna olacaktır.

 

c) Ücret Ödemeleri

06.02.2004 tarihi itibarıyla serbest bölgelerde faaliyette bulunmak üzere ruhsat almış mükelleflerin; bu bölgelerde istihdam ettikleri personele ödedikleri ücretler 31.12.2008 tarihine kadar gelir vergisinden istisna edilmiştir. Ancak, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla ruhsatlarında belirtilen süre 31.12.2008 tarihinden daha önceki bir tarihte sona eriyorsa, istisna uygulamasında ruhsatta yer alan sürenin bitiş tarihi dikkate alınacaktır.

 

d) Kar Dağıtımı

Bölgede faaliyet gösterenler ile bundan sonra faaliyete başlayacaklara Geçici 3 üncü madde hükmü ile vergi avantajları sağlanırken, Kanunkoyucu, aynı maddeye eklediği bir hüküm ile de, bu istisnaların Gelir Vergisi Kanunu'nun 94. maddesinin (6) numaralı bendinin (b) alt bendi kapsamında yapılacak tevkifata etkisinin olmayacağını hükme bağlamıştır.

Daha açık bir ifade ile, serbest bölgede elde edilen kazancın, Gelir Vergisi Kanunu'nun 94. maddesinin (6) numaralı bendinin (b) alt bendi kapsamında tam mükellef gerçek kişilere, gelir ve kurumlar vergisi mükellefi olmayanlara, gelir ve kurumlar vergisinden muaf olanlara, dar mükellef gerçek kişilere, dar mükellef kurumlara ve gelir ve kurumlar vergisinden muaf olan dar mükelleflere dağıtılması halinde %10 oranında stopaj yapılması gerekecektir.

 

d) GVK 94. ve KVK 24. Madde Kapsamında Yapılacak Ödemeler

Serbest Bölgeler Kanunu'na eklenen Geçici 3. maddenin ( c ) bendine göre, 06.02.2004 tarihi itibarıyla faaliyet ruhsatı bulunan mükelleflerin, bu bölgelerde gerçekleştirdikleri faaliyetleri ile ilgili olarak yaptıkları işlemler 31.12.2008 tarihine kadar her türlü vergi, resim ve harçtan istisna edilmiştir.

Buna ilişkin açıklamalara yukarıda yer verilmiştir. Geçici 3. maddenin c bendinde yer alan istisna hükmünün, söz konusu mükelleflerin Gelir Vergisi Kanunu 94. ve Kurumlar Vergisi Kanunu 24. Madde kapsamında yapılacak ödemeleri kapsamadığı ve bu ödemeler üzerinden tevkifat yapılması gerektiğini düşünüyoruz.

Zira, madde metninde yer alan "faaliyetleri ile ilgili olarak yaptıkları işlemler" ifadesinden, sadece bu bölgelerde faaliyette bulunan mükelleflerin yaptıkları işlemler anlaşılmaktadır. Örneğin, bu bölgede faaliyette bulunan bir firmanın bölge dışında faaliyette bulunan kişilere Gelir Vergisi Kanunu 94. veya Kurumlar Vergisi Kanunu 24. Madde kapsamında yaptığı ödemeler üzerinden tevkifat yapması gerekebilecektir. Zira, söz konusu gelir, bölgede faaliyette bulunan firmanın değil, bölge dışında faaliyette bulunan firmanın işlemleri ile ilgili olmaktadır. Bunun yanında,yine serbest bölgede faaliyette bulunan bir firmanın, yine serbest bölgede faaliyette bulunan firmalara yukarıda belirtilen kapsamda ödeme yapması durumunda, diğer firmanın da bölge içerisindeki faaliyetleri ile ilgili olduğundan 31.12.2008 tarihine kadar tevkifat yapılmasına gerek kalmayacağı kanaatindeyiz.

 

e) Şube Statüsünde Faaliyette Bulunan Mükelleflerin Durumu

Bilindiği üzere, Serbest Bölgeler Kanunu'nun 6. maddesinde yer alan "Türkiye'deki tam ve dar mükellef gerçek ve tüzel kişilerin serbest bölgedeki faaliyetleri dolayısıyla elde ettikleri kazanç ve iratlar, Türkiye'nin diğer yerlerine getirildiğinin kambiyo mevzuatına göre tevsiki halinde de gelir ve kurumlar vergisinden muaftır '' hükmü gereğince şube statüsünde faaliyette bulunan mükelleflerin, şubeye ilişkin hesaplarının merkez ile konsolide edilmesine gerek bulunmadığı dolayısı ile kambiyo mevzuatına uygun olarak Türkiye'ye getirildiği dönemde gelir ve kurumlar vergisinden muaf tutulabileceği şeklinde uygulama mevcut idi.

Ancak, Kanunu'nun 6. maddesinde yer alan "Türkiye'deki tam ve dar mükellef gerçek ve tüzel kişilerin serbest bölgedeki faaliyetleri dolayısıyla elde ettikleri kazanç ve iratlar, Türkiye'nin diğer yerlerine getirildiğinin kambiyo mevzuatına göre tevsiki halinde de gelir ve kurumlar vergisinden muaftır '' hükmü madde metninden çıkarıldığından, serbest bölgede mevcut şubelerin, Türkiye'nin diğer yerlerinde kurulu şubelerden farkı kalmayacağı ve bu bölgelerde yer alan şube hesaplarının da diğer şubelerde olduğu gibi merkez hesaplar ile konsolide edilmesi gerektiği sonucu ortaya çıkmaktadır.

Diğer taraftan, merkez ile konsolide edilecek olmasına rağmen, gelir ve kurumlar vergisi muafiyeti olacak dönemlerde serbest bölge şubesinden elde edilecek gelirler kambiyo mevzuatına uygun olarak getirilmiş olup olmamasına bakılmaksızın gelir ve kurumlar vergisine tabi olmayacaktır.

 

f) Katma Değer Vergisi

Katma Değer Vergisi Kanunu ile ilgili mevzuat uyarınca, Türkiye'den Serbest Bölgeye gönderilen mallar ihracat istisnası kapsamında olduğundan, bu malların tesliminde düzenlenecek faturada KDV hesaplanmayacak, bu ihracatla ilgili olarak yüklenilen KDV ise ihracatçı tarafından indirime tabi tutulacak veya iadesi talep edilecektir.

Serbest Bölge'de yapılan teslimler ise KDV'den istisna olduğundan bu bölgedeki mal ve hizmet satışlarında KDV hesaplanmamaktadır. Aynı şekilde amortismana tabi iktisadi kıymet edinilmesinde de KDV hesaplanmayacaktır.

Diğer taraftan, 5035 sayılı Kanun ile yapılan düzenleme gereği, serbest bölgelerde verilen hizmetler kısmi istisna kapsamında bulunmaktadır. Dolayısı ile, serbest bölgelerde ifa edilen hizmetler üzerinden KDV hesaplanmasına gerek bulunmamaktadır.

g) Gider Vergileri

5084 sayılı Kanun öncesi, Serbest Bölgeler Kanunu'nun 6 ncı maddesinin metninde yer alan, '' vergi resim ve harç mükellefiyetlerine ait mevzuat hükümlerinin uygulanmamasına '' ilişkin hüküm gereği bu bölgelerde yapılan işlemlere ilişkin BSMV uygulanmamakta idi. 5084 Sayılı Kanun ile söz konusu hüküm kaldırıldığından, 06.02.2004 tarihinden itibaren serbest bölgelerde faaliyete başlayacak mükelleflerin Gider Vergileri Kanunun konusuna giren işlemleri üzerinden BSMV hesaplanması gerekecektir.

Diğer taraftan, 06.02.2004 tarihi itibarı ile faaliyet ruhsatlarının süresi devam eden mükelleflerin 31.12.2008 tarihine kadar yapacakları işlemler BSMV'ne tabi olmayacaktır.

 

h) Teşvik Mevzuatı

5084 Sayılı Kanun sonrası, Serbest Bölgeler Kanunu'nun 6. maddesine göre, bu bölgeler gümrük hattı dışı sayılmakta ve bu bölgelerde gümrük ve kambiyo mükellefiyetlerine dair mevzuat hükümleri uygulanmamakta, vergi, resim ve harç mevzuatına ilişkin hükümler ise uygulanabilir hale gelmektedir.

Dolayısı ile yeni düzenlemeler neticesinde, teşvik mevzuatının da bu bölgelerde de uygulanabilmesi gereklidir. Örneğin, Gelir Vergisi Kanunu'nda yer alan yatırım indirimi uygulamasının, gelir ve kurumlar vergisi mükellefiyetine bağlı olarak bu bölgelerde de uygulanma imkanı olmaktadır.

 

i) Sosyal Güvenlik Mevzuatı

Serbest Bölgeler Kanunu ile Uygulama Yönetmeliği'ne göre, bölgede faaliyette bulunan gerçek ve tüzel kişiler ile bunların yanında iş akdine göre çalışan işçiler hakkında yabancı uyruklular da dahil olmak üzere, Türkiye Cumhuriyeti Sosyal Güvenlik Mevzuatı hükümleri uygulanacaktır. Sosyal Güvenlik Kurumlarına yükümlülerce sigorta primleri döviz veya Türk Lirası olarak ödenebilmektedir. Hak sahiplerine yapılacak ödemeler ise bu kurumlar tarafından Türk Lirası olarak yapılacaktır. Dolayısı ile, serbest bölgelerde sosyal güvenlik mevzuatının uygulamasına ilişkin yeni bir düzenleme getirilmemiştir.

 

GENEL DEĞERLENDİRME

 

5084 sayılı Kanunla yapılan değişiklik ve düzenlemeler sonrasında, serbest bölgelerde faaliyete başlayacak gerçek ve tüzel kişilerin vergisel yükümlülüklerinin birer cümle ile özetlendiği liste aşağıya çıkarılmıştır.

 

a) 06.02.2004 Tarihinden İtibaren Şirket Olarak (üretim faaliyeti dışında bir faaliyette bulunacak) Faaliyete Başlayacak Mükellefler Açısından Değerlendirme

- Tam mükellef statüsünde işlem görecek,

- Elde edilen kazançlar gelir ve kurumlar vergisine tabi olacak,

- Kar dağıtımı yapılması halinde Gelir Vergisi Kanunu'nun 94. maddesinin (6) numaralı bendinin (b) alt bendi kapsamında stopaj uygulamasına tabi olacak,

- İstihdam ettiği personele ödediği ücretler gelir vergisine tabi olacak,

- Gelir Vergisi Kanunu 94. ve Kurumlar Vergisi Kanunu 24. Madde kapsamında yapılacak ödemeleri stopaja tabi olacak,

- Gümrük ve kambiyo mükellefiyetine dair mevzuat hükümleri uygulanmayacak,

- Mal ve hizmet teslimleri KDV'den istisna olacak,

- Vergi, resim ve harç mevzuatına ilişkin hükümler uygulanabileceğinden işlemleri vergi,resim ve harçlara tabi olacak,

- Teşvik mevzuatı hükümlerine tabi olacak,

- Sosyal güvenlik mevzuatı hükümleri geçerli olacaktır.

 

b) 06.02.2004 Tarihinden İtibaren Şirket (üretim faaliyetinde bulunan) Olarak Faaliyete Başlayacak Mükellefler Açısından Değerlendirme

- Tam mükellef statüsünde işlem görecek,

- Elde edilen kazançlar, AB'ye tam üyeliğin gerçekleştiği tarihi içeren yılın sonuna kadar gelir ve kurumlar vergisinden istisna olacak,

- Kar dağıtımı yapılması halinde Gelir Vergisi Kanunu'nun 94. maddesinin (6) numaralı bendinin (b) alt bendi kapsamında stopaj uygulamasına tabi olacak,

- İstihdam ettiği personele ödediği ücretler gelir vergisine tabi olacak,

- Gelir Vergisi Kanunu 94. ve Kurumlar Vergisi Kanunu 24. Madde kapsamında yapılacak ödemeleri stopaja tabi olacak,

- Gümrük ve kambiyo mükellefiyetine dair mevzuat hükümleri uygulanmayacak,

- Mal ve hizmet teslimleri KDV'den istisna olacak,

- Vergi, resim ve harç mevzuatına ilişkin hükümler uygulanabileceğinden işlemleri vergi, resim ve harçlara tabi olacak,

- Teşvik mevzuatı hükümlerine tabi olacak,

- Sosyal güvenlik mevzuatı hükümleri geçerli olacaktır.

 

c) 06.02.2004 Tarihinden İtibaren Şube Olarak Faaliyete Başlayacak Mükellefler Açısından Değerlendirme

- Şube hesaplarının, merkez ile konsolide edilmesi gerekecek,

- Şubeden elde edilen kazançlar, Türkiye'nin diğer yerlerinde kurulmuş olan şubelerden elde edilen kazançlarda olduğu gibi merkez karları ile birlikte kurumlar vergisine tabi olacak, (Karın Türkiye'ye transfer edilmesi şart değil)

- İstihdam ettiği personele ödediği ücretler gelir vergisine tabi olacak,

- Gelir Vergisi Kanunu 94. ve Kurumlar Vergisi Kanunu 24. Madde kapsamında yapılacak ödemeleri stopaja tabi olacak,

- Gümrük ve kambiyo mükellefiyetine dair mevzuat hükümleri uygulanmayacak,

- Mal ve hizmet teslimleri KDV'den istisna olacak,

- Vergi, resim ve harç mevzuatına ilişkin hükümler uygulanabileceğinden işlemleri vergi,resim ve harçlara tabi olacak,

- Teşvik mevzuatı hükümlerine tabi olacak,

- Sosyal güvenlik mevzuatı hükümleri geçerli olacaktır.

 

 

d) 06.02.2004 Tarihi İtibarı İle Faaliyet Ruhsat Süresi Devam Eden ve Şirket ( üretim faaliyeti dışında bir faaliyette bulunan ) Olarak Faaliyette Bulunan Mükellefler Açısından Değerlendirme

- Tam mükellef statüsünde işlem görecek,

- Elde edilen kazançlar, faaliyet ruhsatında yer alan süre ile sınırlı olmak üzere gelir ve kurumlar vergisinden istisna olacak,

- Kar dağıtımı yapılması halinde Gelir Vergisi Kanunu'nun 94. maddesinin (6) numaralı bendinin (b) alt bendi kapsamında stopaj uygulamasına tabi olacak,

- İstihdam ettiği personele ödediği ücretler, faaliyet ruhsatında yer alan süre ile ve herhalde 31.12.2008 tarihine kadar gelir vergisinden istisna olacak,

- Gelir Vergisi Kanunu 94. ve Kurumlar Vergisi Kanunu 24. Madde kapsamında yapılacak ödemeleri stopaja tabi olacak,

- Gümrük ve kambiyo mükellefiyetine dair mevzuat hükümleri uygulanmayacak,

- Mal ve hizmet teslimleri KDV'den istisna olacak,

- Bu bölgelerde gerçekleştirdikleri faaliyetleri ile ilgili olarak yaptıkları işlemler 31.12.2008 tarihine kadar vergi, resim ve harçlardan istisna olacak

- Gelir ve Kurumlar Vergisi mükellefiyetine paralel olarak teşvik mevzuatı hükümlerine tabi olacak,

- Sosyal güvenlik mevzuatı hükümleri geçerli olacaktır.

 

 

e) 06.02.2004 Tarihi İtibarı İle Faaliyet Ruhsatının Süresi Dolmamış ve Şirket (üretim faaliyetinde bulunan) Olarak Faaliyette Bulunan Mükellefler Açısından Değerlendirme

- Tam mükellef statüsünde işlem görecek,

- Elde edilen kazançlar, AB'ye tam üyeliğin gerçekleştiği tarihi içeren yılın sonuna kadar gelir ve kurumlar vergisinden istisna olacak,

- Kar dağıtımı yapılması halinde Gelir Vergisi Kanunu'nun 94. maddesinin (6) numaralı bendinin (b) alt bendi kapsamında stopaj uygulamasına tabi olacak,

- İstihdam ettiği personele ödediği ücretler, faaliyet ruhsatında yer alan süre ile ve herhalde 31.12.2008 tarihine kadar gelir vergisinden istisna olacak,

- Gelir Vergisi Kanunu 94. ve Kurumlar Vergisi Kanunu 24. Madde kapsamında yapılacak ödemeleri stopaja tabi olacak,

- Gümrük ve kambiyo mükellefiyetine dair mevzuat hükümleri uygulanmayacak,

- Mal ve hizmet teslimleri KDV'den istisna olacak,

- Bu bölgelerde gerçekleştirdikleri faaliyetleri ile ilgili olarak yaptıkları işlemler 31.12.2008 tarihine kadar vergi, resim ve harçlardan istisna olacak,

- Gelir ve Kurumlar Vergisi mükellefiyetine paralel olarak teşvik mevzuatı hükümlerine tabi olacak,

- Sosyal güvenlik mevzuatı hükümleri geçerli olacaktır.

 

f) 06.02.2004 Tarihi İtibarı İle Faaliyet Ruhsatının Süresi Dolmamış ve Şube Olarak Faaliyette Bulunan Mükellefler Açısından Değerlendirme

- Şube hesaplarının, merkez ile konsolide edilmesi gerekecek,

- Şubeden elde edilen kazançlar, faaliyet ruhsatında yer alan süre ile sınırlı olmak üzere gelir ve kurumlar vergisinden istisna olacak (Karın Türkiye'ye transfer edilmesi şart değil),

- İstihdam ettiği personele ödediği ücretler, faaliyet ruhsatında yer alan süre ile ve herhalde 31.12.2008 tarihine kadar gelir vergisinden istisna olacak,

- Gelir Vergisi Kanunu 94. ve Kurumlar Vergisi Kanunu 24. Madde kapsamında yapılacak ödemeleri stopaja tabi olacak,

- Gümrük ve kambiyo mükellefiyetine dair mevzuat hükümleri uygulanmayacak,

- Mal ve hizmet teslimleri KDV'den istisna olacak,

- Bu bölgelerde gerçekleştirdikleri faaliyetleri ile ilgili olarak yaptıkları işlemler 31.12.2008 tarihine kadar vergi, resim ve harçlardan istisna olacak,

- Gelir ve Kurumlar Vergisi mükellefiyetine paralel olarak teşvik mevzuatı hükümlerine tabi olacak,

- Sosyal güvenlik mevzuatı hükümleri geçerli olacaktır.

 

 

 

Copyright © 2007 GASBAŞ Gaziantep Serbest Bölgesi Kurucu ve İşleticisi A.Ş.